B-de introductie
Laten we het hebben over iets wat veel mensen meemaken, maar waar ze zelden openlijk over praten: wakker worden met een nat kussen.
Ik herinner me de eerste keer dat ik het bevatte. Ik was eind twintig en sliep voor het eerst naast mijn partner. Ik werd wakker met een enorme schaamte – niet zomaar een beetje kwijl, maar een hele plas op mijn kussensloop. Ik probeerde het te vermijden. Dat lukte niet. Hij lachte. Ik wilde wel door de grondzakken.
Jarenlang ging ik ervan uit dat ik gewoon “een kwijler” was. Sommige mensen zijn dat toch? Ik sliep op mijn zij. Ik had het nodig. Het was waarschijnlijk wel goed.
Toen vertelde ik het mijn dokter tijdens een routinecontrole, bijna als grapje. “Oh, en ik kwijl elke avond als een Sint-Bernardshond. Weet iemand waarom?”
Ziekenhuizen en behandelcentra
Ze lachte niet. Ze stelden mij een reeks vragen: Snurk je? Woord je moe wakker? Heb je ‘s ochtends hoofdpijn? Heeft iemand je ooit verteld dat je tijdens je slaap stopte met ademen?
Ik vervang op de meeste vragen bevestigd. Ze raadde een slaaponderzoek aan.
Het bleek dat ik een obstructieve slaapapneu had. Het kwijlen was niet het probleem, maar een waarschijnlijk van een groter probleem.
Als je merkt dat je vaker kwijlt tijdens het slapen, vraag je je misschien af: Is dit normaal? Moet ik mij zorgen maken? Wat zou het kunnen verdragen?
Hier volgt de waarheid, in alle vriendelijkheid en duidelijk: af en toe kwijlen tijdens het slapen is volkomen normaal. De speekselproductie gaat door terwijl je rust, en bepaalde slaaphoudingen (zoals slapen op je zij of buik) kunnen ervoor zorgen dat er meer speeksel ontsnapt.
Maar als speekselvloed vaak voorkomt, overmatig is of gepaard gaat met andere symptomen, kan dit soms wijzen op een onderliggend gezondheidsprobleem dat nader onderzoek verdient. Het gaat er niet om paniek te zaaien. Het gaat erom u de kennis te geven die u nodig heeft om patronen te herkennen, gerichte vragen te stellen en hulp te zoeken wanneer dat nodig is.
Ik zal je financiering wat normaal is, wat niet, en wanneer je een kunst moet raadplegen.
Tien eerste, waarom kwijlen we tijdens het slapen? (De meest relevante redenen)
Voordat we een mogelijk gezondheidsrisico hebben, laten we de ervaring eerst normaliseren.
Kwijlen (sialorroe) is een vloeibare speeksel dat uit je mond ontsnapt. Overdag slik je vanzelf keren zonder erbij na te denken. ‘s Nachts vertraagt de slikreflex en ben je je minder bewust van de speekselofoping in je mond.
Normale oorzaken van een teenkwijlen:
Slaaphouding: Zijslapers en buikslapers hebben last van de zwaartekracht. Spraaksel stroomt er dan gewoon uit.
Verstopte neus: Als je niet door je neus kunt ademen (allergieën, verkoudheid, bijholteontsteking), slaap je met je mond open. Open mond + speeksel = kwijlen.
Zwangerschap: Hormonale veranderingen kunnen de speekselproductie verhogen (een aandoening die ptyalisme gravidarum wordt genoemd).
Bepaalde medicijnen: Sommige geneesmiddelen verhogen de speekselproductie of veroorzaken slaperigheid waardoor het slikken moeilijk wordt.
Leeftijd: Baby’s en peuters kwijlen normaal. Oudere volwassenen kunnen kwijlen als gevolg van horizontale spierspanning of bijwerkingen van medicijnen.
Als je een toe kwijlt en geen andere medicijnen hebt, is er vrijwel zeker niets aan de hand. Maar als je vaak kwijlt, te matig kwijlt of als er andere veranderingen optreden, is het verstandig om er aandacht aan te besteden.
6 gezondheidsproblemen die frequent spraakverlies kunnen veroorzaken
Ik zal de ingewikkelde toelichten waarbij chronisch spraakverlies een grotendeels kan zijn.
1. Obstructieve slaapapneu (OSA)
Dit is de aandoening die mijn arts vermoedt – en correct vaststelt.
Wat het is: OSA treedt op wanneer de keelspieren tijdens de slaap te veel ontspannen, waardoor de luchtweg gedeeltelijk of volledig geblokkeerd wordt. Je stopt zelfs met ademen, waarna je naar adem hapt of snuift om weer te ademen. Dit kunnen honderden keren per nacht gebeuren.
Waarom het kwijlen veroorzaakt: Wanneer je luchtwegen geblokkeerd zijn, slaap je vaak met je mond open (om meer lucht binnen te krijgen). Open mond + ontspannen keelspieren = speeksel ontsnapt. Bovendien kan het gebeuren dat de adem en het snuiven van de spraakselproductie toenemen.
Andere producenten om in de gaten te houden:
Luid en aanhoudend snurken
Wakker worden met ademnood of verstikking
Ochtendhoofdpijn
Overmatige slaperigheid overdag (in slaap vallen tijdens nadenken, autorijden of tv-kijken)
Een droge mond van keelpijn bij het wakker worden.
Moeite met
Prikkelbaarheid van stemmingswisselingen
Hoge ijshoogte
Wat te doen: Bespreek dit met uw arts. Hij of zij kan u doorverwijzen voor een slaaponderzoek (polysomnografie). Behandelingsopties zijn onder andere CPAP (continue positieve luchtwegdruk), orale apparaten, houdingstherapie of (in sommige gevallen) een operatie.
Waarom het belangrijk is: Onbehandelde slaapapneu verhoogt het risico op hoge bloeddruk, hartziekten, beroertes en ongelukken door slaperigheid overdag. Het gaat niet alleen om kwijl, maar om uw volledige gezondheid.
2. Allergieën en chronische neusverstopping.
Dit is een van de meest voorkomende oorzaken van nachtelijk kwijlen.
Wat het is: Allergische rhinitis (hooikoorts), chronische sinusitis of andere aandoeningen die neusverstopping veroorzaken, dwingen je om door je mond te ademen. Mondademhaling + zwaartekracht = kwijlen.
Waarom het kwijlen veroorzaakt is: Als je neus verstopt is, je lichaam geen andere keuze dan door je mond te ademen. Een open mond zorgt ervoor dat spraaksel kan ontsnappen.
Andere producenten om in de gaten te houden:
Een verstopte loopneus gedurende de dag.
Niezen, jeukende ogen of een kriebelende kiel.
Postnasale infuus (het gevoel dat er slijm langs de achterkant van je keel naar beneden loopt)
Snukken (door mondademhaling)
Wakker wordt met een droge mond of keelpijn
Wat te doen: Behandel de onderliggende allergie of verstopping. Vrij verkrijgbare antihistaminica (Claritin, Zyrtec, Allegra), neussprays (Flonase, Nasacort) of spoelingen met zoutoplossing (neti-pot) kunnen helpen. blijkt een allergoloog als de symptomen chronisch of ernstig zijn.
Waarom dit belangrijk is: Onbehandelde chronische verstopping kan leiden tot bijholteontstekingen, slaapstoornissen en – je raadt het al – aanhoudend kwijlen.
3. Gastro-oesofageale refluxziekte (GERD)
Dit is voor velen een verrassing, maar het verband is wel degelijk reëel.
Wat het is: GORZ treedt op wanneer maagzuur terugvloeit in de slokdarm, wat brandende maagzuur en andere symptomen veroorzaakt. ‘s Nachts, plat liggen, verergert de reflux.
Waarom het kwijlen veroorzaakt: Je lichaam heeft een natuurlijk afweermechanisme tegen zure reflux: veroorzaakte speekselproductie. Speeksel is alkalisch en kan maagzuur helpen neutraliseren. Als je ‘s nachts last hebt van reflux, kan je lichaam extra speeksel veroorzaken – een aandoening die “waterbrash” wordt genoemd. Dat extra spreeksel moet ergens heen.
Andere producenten om in de gaten te houden:
Zuurbranden (een brandend gevoel op de borst)
Oprispingen (voedsel van zure vloeistof die terugvloeit in de kiel)
Pijn op de borst (vooral na het eten, wanneer u ligt)
Moeite met slikken
Het voelt ook alsof er een breuk in je keel zit
Chronische hoest van heesheid
Wakker wordt met een zure smaak in je mond.
Wat te doen: Overleg met uw arts. Leefstijlveranderingen (het hoofdeinde van uw bed verhogen, ‘s avonds laat niet meer eten, afvallen) kunnen helpen. Vrij verkrijgbare maagzuurremmers, H2-blokkers (Pepcid, Zantac) of protonpompremmers (Prilosec, Nexium) kunnen worden aanbevolen.
Waarom dit belangrijk is: Onbehandelde GORZ kan na verloop van tijd uw trage darm beschadigen, wat kan leiden tot ontsteking, vernauwing of zelfs voorstadia van kanker (Barrett-oesofagus).
4. Neurologische aandoeningen (ziekte van Parkinson, beroerte, hersenverlamming)
In deze gevallen wordt kwijlen veroorzaakt door slikproblemen (dysfagie) in plaats van door overmatige speekselproductie.
Wat het is: Neurologische aandoeningen kunnen de spieren en zenuwen aantasten die betrokken zijn bij het slikken. Als je niet goed kunt slikken, hoop dat je je mond uitspreekt en het eruit haalt – vooral als je ligt en niet bewust slikt.
Waarom het kwijlen veroorzaakt: Het probleem is niet te veel speeksel, maar het onvermogen om de normale speekselproductie te reproduceren.
Andere daders om in de gaten te houden (afhankelijk van de aandoening):
Moeite met het initiëren van een slikbeweging
Hoesten of stikken tijdens de maaltijd
Voedsel of vloeistof sterft uit de mond lekt
Het voelt ook als voedsel in je keel vastzit
Onverklaarbaar schijnbaar (door niet te eten)
Terugkerende longontsteking (veroorzaakt door het aspireren van voedsel of vloeistof in de longen)
Bij de ziekte van Parkinson: Tremoren, stijfheid, trage beweging, evenwichtsproblemen
Bij mensen die een beroerte hebben overleefd: Zwakte aan één kant van het lichaam, een hangend gezicht, spraakproblemen
Wat te doen: onveranderd direct een kunst als een van deze symptomen nieuw is of verergert. Een logopedist kan de slikfunctie beoordelen en oefeningen, strategieën of stoffen in het dieet aanbevelen.
Waarom het belangrijk is: Moeite met slikken (dysfagie) is niet alleen oncomfortabel, maar kan ook leiden tot aspiratiepneumonie (het inademen van voedsel of vloeistof in de longen), ondervoeding en uitdroging.
5. Bijwerkingen van medicijnen
Soms wordt het kwijlen niet veroorzaakt door een ziekte, maar door de medicijnen die u gebruikt.
Vervolg op de volgende pagina.
